Doganin en nadide ve degerli armaganlarindan biri olan elmas,milyarlarca yil önce,dünyanin kalbinde neredeyse zamanin baslangicinda olusmustur. Elmas ile pirlanta halk arasinda farkli taslar olarak bilinir ama ayni taslardir yalnizca kesim sekilleri farklidir. Madenden ham olarak çikan elmas isinin ehli uzman kisiler tarafindan kesilerek pirlanta'nin 58 fasetli haline dönüsür. Elmas kesildikten sonra cila islemi uygulanir.
Pirlanta seçerken göz önünde bulundurulmasi gereken 4 temel özellik vardir bu 4C olarak dabilinir.
Kesim (Cut)
Renk (Colour)
Berraklik (Clarity)
Karat Agirligi ( Carat Weight)
Kesim
Pirlantanin kesimi, yuvarlakligi, derinligi, genisligi, fasedi kullanilan kesim teknolojisi pirlantanin isiltisini ve parlakligini belirler. Kesim ne denli iyiyse, pirlantanin parlakligi, isiltisi ve kivilcimi o denli artar. Dogru oranlarda kesilmis pirlantanin bir yüzeyinden giren isik diger yüzeyinden yansir ve dagilarak "taç" denilen üst kismindan yayilir. Kesim çok derinse, isigin bir kismi pirlantanin "külah" olarak adlandirilan alt kismindan kaçar. Kesimin yeterince derin olmamasi da isigin külahtan kaçmasina yol açar ve pirlantanin yeterince parlamamasina neden olur. Iyi kesilmis bir pirlanta, parlakligini en iyi yansitan dogru açilardaki yüzeylerden (faset) olusur.
G.I.A (The Gemological Institude of America) raporlarina göre pirlantalar asagidaki kesim degerlerine göre siniflandiriliyor.
Ideal Kesim Ideal Cut (ID) Mükemmel Kesim Excellent Cut (EX)
Çok iyi Very Good (VG)
Iyi Good (G)
Vasat- Fair (F)
Kötü Poor (P)
RENK
Pirlanta aralarinda çok ince farkliliklar olan 20'den fazla renk bulunmaktadir. Ama en popüler olani beyaz olandir. Bir pirlanta ne kadar az renk içeriyorsa o kadar daha parlak olur ve degerlidir. Renk özelligi bir pirlantanin sariligina göre ölçülür. En kiymetli pirlanta renksiz olanidir ve çok pahalidir ve çok nadir bulunurlar. G.I.A tablosuna göre alfabetik sira ile ve CIBJO D'den W'ya kadar olan harfler pirlantanin renk skalasini gösterir
En nadir bulunan ve en beyaz olanlar D,E,F ve G'dir. Ama çogunlukla pirlantalar H ve L arasindadir. M ve Z arasindaki pirlantalarda ise gözle görülür bir sari tonu vardir. K-Z degerlerindeki pirlantalar beyaz altinla veya platinle kullanildiginda daha çarpici bir sekilde sari renklerini belli edecek ve daha az parlayacaktir.Berraklik
Pirlantada karbon kristalinin olusturdugu izler mevcuttur. Pirlantanin içinde varolan ve (leke)olarak adlandirilan dogal özellikler tasin içerisinde özgün bir parmak izi birakir. Genellikle çiplak gözle görülemeyen bu küçük izler,elmas yerkabugunun altinda olusurken içinde hapsolan mineraller yada meydana gelen çatlaklardir. Bu karbon kristaller azaldikça pirlantanin berrakligi artacak bu da fiyatinin artmasina sebep olacaktir.
Karat Agirligi
Karat sözcügü bazen yanlislikla pirlantanin boyutlarini ifade etmek için kullanilir.Ancak carat aslinda bir agirlik birimidir. 1 karat 200 miligram agirligindadir (yani 1 gramin beste biri kadar hafif). Mücevher sektöründe genellikle 1 karattan daha düsük agirlikta taslar satilmaktadir. 1 karat 100 puan olarak belirlenir. Yarim karat 50 puandir ve 0.50 ct seklinde yazilir. Agir ve büyük pirlantalar zor bulundugu için pirlantanin degeri de karat agirligiyla orantili olarak artmaktadir. Ancak pirlanta alirken en büyük pirlantanin en iyisi olacagi düsüncesinden kesinlikle kurtulmaniz gerekir. Bir pirlantanin degeri büyüklügüne göre degil rehberimizde detaylariyla anlattigimiz 4C özelligine göre belirlenir.
